XI Festiwal Pomuchla zakończony
Komisja konkursowa w składzie:
- Karol Okrasa
- dr n. med. Jacek Sein Anand
- dr n. med. Wojciech Waldman
wyróżniła certyfikatem XI Festiwalu Pomuchla następujące firmy:
Kategoria "profesjonaliści"
- Firma Turystyczna Hotel Neptun w Łebie za potrawę - Tatar z dorsza w pomarańczach
- Hotel Łeba *** - za potrawę - Dorsz w skorupce ziołowej na balsamicznej papryce w sosie z kopru włoskiego z dodatkiem kawioru
- Zdrowotel - Mazowsze w Łebie - za potrawę - Drapieżny Pomuchel
Kategoria "amatorzy"
- Stowarzyszenie Agroturystyczne "Kościerska Chata" - za potrawę - Dorsz w borowikach
- Koło Gospodyń Wiejskich w Połczynie - za potrawę - Dorsz topiony w cieście naleśnikowym
- Parafia WNMP w Łebie - za potrawę - Tort św. Mikołaja (z dorsza)
- Społeczne Technikum Technologii Żywności i Hotelarstwa w Łebie - za potrawę - Dorsz z żurawinami w zalewie octowej
Łebski Pomuchel
Dorsz – to powszedni chleb oraz odświętny symbol dawnych i dzisiejszych mieszkańców Łeby.
Od XII w. kościół pod wezwaniem św. Mikołaja związany był z kultem srebrnego dorsza – po kaszubsku pomuchla. Srebrna figura ryby zajmowała w kościele centralne miejsce, swoją metaforyką podkreślając związki łebskiego ludu z morzem i ze św. Mikołajem. Srebrnym pomuchlem witano dostojników, brać żeglarską powracająca z morza; używano go podczas uroczystych ślubów i pogrzebów, w szczególności zaś podczas odpustu tutejszego patrona - Świętego Mikołaja.
Sztormowa zagłada Starej Łeby w końcu XVI wieku zbiegła się w czasie z reformacją, a to sprawiło, że sprzedano uratowane od kataklizmu wyposażenie katolickiej świątyni, w tym srebrnego pomuchla. W nowej Łebie, w nowym, protestanckim kościele srebrny dorsz pojawił się wkrótce na rybackim sztandarze.
I tak pozostawało do roku 1945, gdy nastąpiła zmiana państwa, mieszkańców i wyznania. Polscy łebianie po pierwszym, zrozumiałym wówczas powojennym zaprzeczeniu niemieckiej przeszłości, wyrażonym w zmianie wezwania kościoła ze św. Mikołaja na Wniebowzięcie NMP, szybko weszli w klimat miejsca i zrozumieli potrzebę szczególnej opieki Świętego Mikołaja w „słowińskiej krainie demonów”. Zaczęli więc także świętować 6. grudnia odpust św. Mikołaja.
Tradycja kultu dorsza w Starej Łebie przywołana została po wiekach w czerwcu 1999 roku w symbolicznym darze srebrnego pomuchla, ofiarowanym przez łebskich rybaków Janowi Pawłowi II. Replikę tego daru umieszczono w kościele oo. oblatów, inicjatorów powrotu do tradycji.
Jakby naturalne stało się teraz odwołanie do tradycji w jej powszednim wymiarze – stąd Festiwal Pomuchla, który odbywa się zawsze w niedzielę najbliższą tradycyjnemu odpustowi św. Mikołaja.
“To najlepsza impreza kulinarna w Polsce. Prosty osadzony w tradycji pomysł, niekomercyjne wykonanie i wspaniałe jedzenie! Strzeżcie pomuchlowych przepisów jak źrenicy oka!“
Maciej Kuroń
“Bardzo udana impreza. Wyjątkowa frekwencja. Większą widziałem tylko na kilku festynach we Francji. A znaczenie tego festiwalu ma dużo szerszy niż tylko kulinarny wymiar.”
Robert Makłowicz
“Kocham ryby, dlatego wybrałem Łebę i Festiwal Pomuchla. Pomyślałem, że wśród tylu wspaniałych propozycji przyrządzania dorsza na pewno znajdę coś oryginalnego, co przeniosę do swojej kuchni w hotelu Sobieski.“
Robert Sowa
“Dorsz z Bałtyku jest jedną z najlepszych ryb na świecie. To sława dorsza przyciągnęła mnie do Łeby. Odkryłem tu nowe smaki, jak smak Indii w dorszu z mlekiem kokosowym.“
Pascal Brodnicki
The Łeba Cod
The cod has always been the daily bread and ceremonial symbol of the people of Łeba.
The church of St. Nicholas was associated with the cult of the silver cod from the 12th century. A silver figurine of the fish occupied a central place in the church, metaphorically emphasising the links of the townspeople with the sea and with St. Nicholas. The silver cod greeted dignitaries and sailors returning from sea, and was used on the occasion of weddings and funerals, but above all on the feast of the town's patron saint, Nicholas.
The destruction of Old Łeba in a storm at the end of the 16th century coincided with the Reformation, and as a result the furnishings of the Catholic church that were saved from the disaster, including the silver cod, were sold off. In New Łeba, the silver cod soon appeared on a fishermen's banner in the new Protestant church.
And so it was until 1945, when Łeba found itself in a new country, with new inhabitants and a new faith. It was understandable that, immediately after the war, Łeba's new population wanted to dissociate themselves from the town's German past, and expressed this attitude by changing the dedication of the church from St. Nicholas to the Assumption of St. Mary the Virgin. But they soon entered into the spirit of the place and understood the need for the special protection of St. Nicholas in the 'Slovinian land of demons'. And so they started to celebrate the feast of St. Nicholas on December the 6th.
The tradition of the cult of the cod was revived after many centuries in June 1999, in the symbolic gift of a silver cod from the fishermen of Łeba to Pope John Paul II. A replica of this gift was placed in the church of the Oblate Fathers, who initiated the revival of the tradition.
It was now only natural to return to the secular aspect of the tradition, too - and so the Cod Festival was born, and is celebrated every year on the Sunday nearest to the traditional feast of St. Nicholas.
“It's the best culinary event in Poland. A simple idea, rooted in tradition and implemented non-commercially, with wonderful food! Guard those cod recipes with your lives!“
Maciej Kuroń
“A really successful event, with a huge number of visitors - more than I've seen anywhere except at a few galas in France. And this festival has much more than a purely culinary significance.”
Robert Makłowicz
Der Lebaer "Pomuchel"
Der Dorsch ist das täglich Brot und ein besonderes Symbol der ehemaligen und der heutigen Lebianer.
Seit dem 12. Jahrhundert genoss der Silberdorsch – auf Kaschubisch „Pomuchel“ genannt - in der Lebaer Nikolaikirche einen Kultstatus. Eine silberne Dorsch-Figur befand ich am zentralen Platz der Kirche und unterstrich auf symbolische Weise die Verbindung der Lebianer mit der See und dem Heiligen Nikolaus. Mit dem „silbernen Pomuchel“ wurden in der Stadt Würdenträger und heimkehrende Seefahrer begrüßt. Er wurde bei feierlichen Trauungen und Beerdigungen verwendet, vor allem aber bei der Kirchweih zu Ehren des Heiligen Nikolaus - des Namenspatrons der Lebaer Kirche.
Die Zerstörung der Stadt durch die große Flut am Ende des 14. Jahrhunderts, fiel zeitlich mit der Reformationsbewegung zusammen. Dies hatte zur Folge, dass die aus der Naturkatastrophe gerettete Einrichtung des katholischen Gotteshauses verkauft wurde, darunter auch der „silberne Pomuchel“. In der protestantischen Kirche, im neu aufgebauten Leba, tauchte das Dorschsymbol kurz darauf auf einer Fischerstandarte auf.
So blieb es bis 1945, als der Ort an einen neuen Staat, neue Einwohner und einen neuen Glauben überging. Die polnischen Lebianer unternahmen nach dem Krieg zuerst den zu dieser Zeit verständlichen Versuch, die deutsche Vergangenheit des Ortes zu tilgen, und wechselten den Namenspatron ihrer Kirche aus – aus der Nikolaikirche wurde die Kirche der Himmelfahrt der Heiligen Jungfrau Maria. Sie begannen allerdings recht bald, die einmalige Atmosphäre dieses Ortes zu begreifen, und wurden sich der besonderen Rolle der Fürsprache des Heiligen Nikolaus in dem „slowinzischen Land der Dämonen“ bewusst. Sie begannen auch, am 6. Dezember eine Kirchweih zu Ehren des Heiligen Nikolaus zu feiern.
Die Tradition des im alten Leba betriebenen Dorsch-Kults wurde im Juni 1999 nach vielen Jahrhunderten wiederbelebt. In diesem Jahr überreichten die Lebaer Fischer dem Papst Johannes Paul II als symbolische Gabe den „silbernen Pomuchel“. Eine Kopie dieses Geschenks wurde in der Kirche des Oblatenordens in Leba untergebracht, der die Rückkehr zu dieser Tradition angestoßen hatte.
Die Berufung auf die Tradition mit allen ihren Facetten scheint heute selbstverständlich. So wurden die sog. „Pomuchel-Festspiele“ ins Leben gerufen, die jedes Jahr im Dezember, an dem Sonntag stattfinden, der am nächsten vor oder nach dem 6. Dezember liegt.
“Es ist die beste Kochveranstaltung in Polen. Eine simple, aus der Tradition erwachsene Idee, die ohne die übliche Kommerz auskommt und wunderbare Speisen bietet. Hütet eure Pomuchel-Rezepte wie euren Augapfel.“
Maciej Kuroń (Fernsehkoch)
“Eine sehr gelungene Veranstaltung mit hohen Besucherzahlen, die lediglich durch einige Veranstaltungen in Frankreich übertroffen werden. Doch die Bedeutung dieses Festivals ist weitaus größer und geht über das Kulinarische hinaus.”
Robert Makłowicz (Fernsehkoch)
Wersja do druku